Maand: augustus 2018

Ik zit nu noest op een frans toetsenbord de W en de M te zoeken. (Onvoorstelbaar, dat die het handig vinden om allerlei letters en tekens heel ergens anders te plaatsen!) in de TV kamer op Rougeyres, de boerderij aan het einde van een doodlopende weg tussen bossige heuvels uit 1822, waar mijn vriendin  Katja al een hele poos woont.
Zeven kelders, grofstenen muren van een halve meter dik, schapen, kippen, kamers ter grootte van onze hele benedenverdieping vol ambachtelijke tweedehandskasten, stapeltjes was, boeken, toetsinstrumenten, manden met tomaten, komkommers en courgettes, leuke schilderijtjes. ’s Avonds  alleen licht van twee lantaarnpalen op drie kilometer afstand bij het geluid van krekels en uilen, dichtstbijzijnde kleine supermarkt op 12 kilometer.
Er is hier altijd wat te doen. Groente-afval de berg afwerpen voor de kippen, afwassen, bonen schoonmaken voor de diepvries, eieren zoeken, ontsnapte schapen opsporen, hout hakken, bramenstruiken uit de weilanden houden, enorme moestuin bewateren, buren helpen met hooien……..
Katja heeft taart gemaakt, veel bramenjam en eindeloze hoeveelheden everzwijnpate geweckt (zwijn gekregen van de jagers als dank voor mogen jagen op hun grond en in hun bos).
Ik heb veel pesto gemaakt en val de brandnetels aan de zijkant van het huis aan, terwijl mijn Bert honderden kilometers op en neer naar Bordeaux aan het fietsen is.

Maar het was aanvankelijk wel confronterend. Tijdens de reis uren op de achterbank liggen, aankomen als nieuwe Saskia met minder boezem en haar, maar wel lopend met een kruk. In een nieuwe omgeving vallen de veranderingen opeens veel meer op.
Deze omgeving leent zich voor continu bezigzijn, maar dat is nu voor mij op rantsoen. Weer wat op de lijst Te Accepteren Zaken………. Nou ja, langdurig kletsen bij een kopje thee kan ik nog heel goed, schriftelijke nascholingen maken ook wel, ik doe braaf mijn oefenprogrammaatje en ik ga elke dag naar de rivier om een klein stukje te zwemmen daar. Toch wat beweging, tussen de moeheidsaanvallen door! Dan is er nog tijd genoeg over om te genieten van de stilte en van het mooie weer.

En dan ben ik, eigenlijk opeens, al de hele week, zo ontzettend moe. Waar komt het door, he? De bestraling? Het einde van de achtbaanrit door behandelland? De stressrelease-sessie van vorige week? De ontmoediging doordat ik nu maar 2 minuten achtereen kan lopen vanwege mijn voet? De spanning van mijn wereldreis morgen naar zuidfrankrijk en al dat inpakken?
(ik merk, dat mijn hersens ook best ingewikkelde dingen kunnen bedenken, zolang het maar niet drie dingen tegelijk zijn. Dat trekken ze niet. En normaal doe ik bij inpakken altijd drie dingen tegelijk. Nou ja, nu trek ik er gewoon drie dagen voor uit.) Ik laat het maar gebeuren………

Daarbij is, naast litteken, linkervoet linkerknie linkerheup rechter oksel rechter bovenarm rechter handpalm nu de onderkant van mijn borstkas opeens dik en pijnlijk. Lijkt of de ribben in protest zijn. grmbl, die stomme bestraling is al meer dan drie weken geleden, maar ook mijn vel is nog volop bezig met allerlei kleuren maken, wat duurt dat lang zeg!
Nou ja, met extra pijnstillers kan ik toch wel weer een beetje slapen.
Ik heb besloten, dat dit geen uitzaaiing is, is veels te snel (als die al zouden komen, verwachten we die over een paar jaar, ofzo) en als ik een uitzaaiing was, ging ik natuurlijk niet op een net bestraalde plek zitten, maar…… vlak ernaast, ofzo.

En vandeweek was ik tien minuten de komkommerplant aan het snoeien in de warme kas, met handschoenen aan tegen de stekeltjes, en hup mijn rechter onderarm was helemaal putjesdruk-dik. Lymfoedeem! Nu raak ik daar, dankzij de wijze lessen van Tonja, de oedeemtherapeute, niet (meer) van in paniek. Ik hou gewoon dan op met handschoenenwerk in warme kassen, ga in de schaduw zitten, wrijf eens over de arm, trek thuis een paar uurtjes mijn armsteunkous aan en dan is het weer bijna helemaal weg.
Wat ik daar echt wel rot aan vind, is dat mijn arm nu dus blijkbaar geen reserves heeft op dat gebied. Dus misschien moet ik voor altijd op blijven passen met allerlei activiteiten. En kan het ook echt uit de hand lopen, als  een wesp mij daar steekt of ik het flink stoot.
Altijd die kous bij de hand hebben dus (want als de arm eenmaal echt te dik word, kan de kous er niet meer omheen en moet het een poos gezwachteld worden) Bah.

Crisis is a chance to change. Maar wat wil ik? Ik heb helemaal geen bucketlist, moet niet aan wereldreizen of bungeejumpen denken. Nee, ik wil mijn leefpatroon eigenlijk helemaal  niet wijzigen. Gewoon weer dokter wezen, moestuin, lekker koken, vrienden, bioscoop……

Maar

Ik wil wel de manier waarop ik dat alles doe veranderen. Tot op heden deed ik bijna alles een beetje too much: iets te lang doorgaan met werken, met wieden, met opruimen, met uitsloven, en dan iets te moe worden, of iets teveel pijn krijgen. Dat wil ik niet meer! Niet uit angst voor mijn gezondheid (al is het vast heel heilzaam om hier iets aan te veranderen, en nodig ook) maar vanwege het besef van de eindigheid van mijn leven, en de wens om de mij resterende tijd zo in te vullen dat ik mij er zo goed mogelijk bij voel.

Ik wil mij laten leiden door gezonde intuitie, of zo iets, en niet door uitsloveritis. Ik wil voorbij de controledwang tevreden kunnen zijn.

Oooooo. Wat klinkt dat weer mooi. Ik kan zo een zelfhulpboek schrijven of een online cursus gaan geven, als je bovenstaande leest. In praktijk klungel ik ook maar wat aan hoor. Laat ik het eerst maar eens zelf echt gaan doen! Kijken of ik als stuurman, die niet meer aan de wal staat, kan voorkomen dat deze mooie voornemens verwateren in de delta van het echte dagelijkse leven……

Ik voel me net een pot vol knikkers. Allerlei stukjes Saskia zitten samen in een pot en rollen af een toe een lekker eindje weg, maar er is nog niet echt……. integratie!
Vrijdag was ik jarig, veel felicitaties gehad en een huis vol met prettig gezelschap en heerlijk eten (opeens bleek ik een feestje te geven, gebeurt nooit, iedereen is altijd op vakantie maar ik hoorde mezelf een paar mensen uitnodigen en toen werden het er opeens meer…..).
Eten bereiden kun je aardig plannen en vooraf bereiden, dus de dag zelf, tot een uur of tien ’s avonds, ben ik dan knikker Vitale Saskia. Dag erna knikker Saskia de bankhanger (level Rijdende Rechter en Millionaire matchmaker in grote hoeveelheden). En als ik een stukje wandel ben ik knikker Saskia de….. semi-invalide. En dan ben ik weer een poosje knikker Saskia Huilebalk. En als ik dan weer wat bij ben gekomen ben ik een paar uurtjes knikker Saskia de Dokter die online nascholingspunten in voortvarend tempo bijeensprokkelt.
Net of al die knikkers niet zoveel met elkaar te maken hebben. Gek gevoel. Ik ben toch echt veranderd laatste half jaar en het zal wel even duren voordat ik mezelf weer vertrouwd voel met….. mezelf.

Bij de oksel bladderen grote stukken grijze droge huid af. Eerst was het een beetje eng, want mensen krijgen in dit stadium na bestraling ook weleens Open Wonden in Lichaamsplooien, maar eronder zit gewoon heel zacht rose dun net vel,  pfoe, wat een opluchting!
Ook zijn nu driekwart van de lymfstrengen verdwenen, maar in de oksel zitten een stel hele grote hardnekkige.  De schouder kan elke dag een heeeeel klein stukje ruimer bewegen. De arm ziet er elke dag anders uit en dat vind ik ook nog wel eng. Soms is de hele onderarm dikker, soms de duimmuis, soms komen er ook weer nieuwe strengen bij. En soms verdwijnt dat alles dan weer. Die arm doet zo ontzettend zijn (haar?) best om de lymfcirculatie te renoveren, en de komende maanden zal dat wel zo blijven, want lymfoedeem door bestraling ontstaat vaak pas na een paar maanden. Paar jaar kan ook. Blijft spannend.

En de oksel wordt ook duidelijk minder dik. Nu pas merk ik hoeveel vocht daar zat, (hele tijd het gevoel van een te strakke zwemband eromheen, en dat bij en gevoelloze huid geeft een ernstig michelinmannetjesgevoel). Nou snap ik waarom arm heen en weer bewegen zo raar ging! Al zit er wel iets helemaal knel bij het naar achteren bewegen en trekt de hele zaak nog steeds als een malle, nou ja, dat zal ook wel bijtrekken een keer. Wat is een oksel trouwens een ingewikkeld geval eigenlijk: moet alle kanten op kunnen maar zit default in een hele plooi, vol met zenuwen en vaten en pezen en dun huidje.

Het bordje Under Construction moet nog een poos aan de voorgevel!

In het niemandsland tussen patient en doorleven moet ik uitvinden wat voor mij nu de goede weg is om verder te gaan. Nou ja, eerst oksel blussen, op mijn werk lekker veel post afwerken voor mijn eigen patienten en voor iedereen,  en, toch wel vrijwel zeker, over week of twee naar Katja in zuidfrankrijk. Maar verder?

Heb ik pijn aan mijn stuitje en voel ik daar opeens bij mijn rug een extra bobbel, en als een echte patient ben ik dan natuurlijk gelijk erg bang voor uitzaaiingen. Maar mijn huisarts zegt, dat mijn rug aldaar gewoon een beetje scheef is. Nooit gemerkt, maar wie betast nu zijn heiligbeen ooit grondig?

En gaan Bert en ik, in ons nieuwe leven zonder zonen en zonder borst, gewoon lekker samen naar Loosdrecht om te picknicken in de erg zwoele avondschemering (was altijd een familie-uitje). zie foto onderaan! (de oplettende observator ziet nog de rode bestralingsuitslag…..) rIk weet niet echt of dat mag, maar afkoelen in het zicht van enige pittoreske voorbijvarende bootjes is volgens mij nu zeker heilzaam, dus ik ga gewoon even lekker zwemmen in het heerlijke water daar, wat paars en rose is door de vochtige avondluchten. Nou ja, zwemmen, beetje krabbelen is het met mijn aangeslagen rechterarmpje. En een turbo mediterrane picknick, met opgekweekte tomaten en komkommer en paprika, en eigen salsa verde en eigen rode en groene pesto en eigen zongedroogde tomaatjes  en eigen zoetzuur, en olijfjes in knoflook en ei en vis en mango en chips en crackertjes. Wat een rijkdom!

De bestralingen zijn klaar! Voelt nog niet als klaar, want de nawerkingen van de bestraling moeten hun max nog bereiken, en zeuren dan nog een paar weken door. Oksel gloeit en is dik, vooral als het warm is (en dat is het bijna altijd nu in nederland!) en doet dan pijn. Veel ventilatoren (=werkwoord). Alles trekt als een bezetene bij het litteken en in mijn arm. En ook moe, in halve coma tijdens de siesta (van de bestraling?).  En de rechterarm word ietsje dikker ( o nee toch geen serieus lymfoedeem?) En dat lopen, puuhh, ik kan nu een minuut of……vier lopen achter elkaar. Voelt ook niet echt vitaal. Maar de baan van kankerpatient is toch wel grotendeels afgelopen, terwijl die van dokter nog niet haalbaar is. Eehh tja, dan is mijn eerstkomende baan……. Doorleven.

Maar ik ben wel poffertjes gaan eten met Bert om iets te vieren. En heb ook een heerlijk etentje bij zus Marja gehad als feestelijke afsluiting, (en beetje voor verjaardag) vol van spaanse smaken en aangename conversaties, zelfs met Daniel, de verkering van Sam erbij.

Ik kan soms echt  met afgrijzen denken aan mijn 30% kans om dood te zijn binnen tien jaar, maar vandeweek heb ik mijzelf getroost met de gedachte dat ik helemaal niet bang HOEF te zijn. Want dat maakt toch niet uit. Hielp echt! (Volgens mij ben ik vooral bang omdat iets in mij denkt dat ik mijn overleving kan controleren als ik maar heel goed oplet…..en ik kan natuurlijk niets controleren!)