Maand: september 2020

Je kunt niet op twee benen tegelijk lopen. Ik las ergens, dat rouwen is met 1 been in de rouw staan en met het andere been doorgaan met leven. 
Dat gaat meestal omstebeurt. 
En zo ervaar ik het ook echt, vaak. Alsof het heel moeilijk is om dat allebei tegelijk te doen. Dat is niet erg. Daarom doe je het meestal omstebeurt. 
Dat heeft dan wel als rare consequentie dat ik, bijvoorbeeld, soms heel erg gelukkig kan zijn. Met het leven, of met een crackertje met jam en parmezaanse kaas.
Eerst raakte ik daar erg van in de war, zou van : dat kan toch niet! Langzaam went dat, maar nog steeds is het raar. Vooral omdat het allemaal anders voelt dan vroeger, schoongewassen. Ach ja, waarschijnlijk word het leven op den duur weer smoezeliger en een beetje afgedragen, net als een lievelingskledingstuk. 
En ook hoort het andere been er bij, natuurlijk.
Van dagelijks, en soms uren diep verdriet, en scheurend missen. 

En soms mengt het ook nog. Dat is helemaal overweldigend, op een goede manier. Heel veel muziek kan dat veroorzaken. De crematiemuziek, natuurlijk. Maar ook de negende van beethoven, les miserables, O happy day (ja ja van de vorige keer!)……… 

en wie het interessant voor om wat achtergrondinfo over dat zwalken te lezen:
https://ikmisje.eo.nl/themas/artikel/daan-westerink-rouwen-heen-en-weer

Toch wel leuk om eens te noteren wat wij allemaal gekregen hebben.
Tot op heden ontvangen wij lieve aandacht in overvloed, en dat helpt, voor zover iets helpen kan, zoveel!
Het is ons tot op heden nog slecht gelukt om genegeerd of ontweken te worden, een enkele uitzondering daargelaten. Ik lees, dat dat in andere sociale verbanden, of bij andere mensen wel regelmatig gebeurd en natuurlijk is onze eigen houding daarbij ook wel behulpzaam, maar wij zijn er heel erg dankbaar voor.

Welke zaken waren hierbij een beetje extra bijzonder/apart/onverwacht?

— De hoeveelheid alleen al van alle belangstelling, appjes en mailtjes en 120 kaartjes.
— De hoeveelheid hugs. Ofwel echte (ik vind ze coronaproof! je geeft geen handen, je ademt helemaal de andere kant op, niet heel lang doen).
Ofwel virtuele. Helpen het best van alle troosttechnieken.
— De hoeveelheid ruimte die iedereen heeft om troost te willen bieden.

— Verder met stip bovenaan een klein prive-concertje met 5 gevoelige liedjes. Schijnt heel veel oefenen gekost te hebben!
— Een gratis prive-yogales.
— Een gratis extra rattenbestrijdingsbezoek (nadat Bert had gezegd waarom hij “een beetje van slag” was) (don’t worry, ze zijn gevlucht na een fikse reparatie aan ons riool)
— Bakjes met eten, banaanpannekoeken (die laatsten meermaals!)
— Heel veel openheid van andere mensen…..
Zoveel mensen hebben in hun nabije omgeving meegemaakt dat iemand het eigen leven beëindigde, of hebben zelf weleens zulke neigingen gehad. En van bijna iedereen was dat nog niet bekend bij ons, of hadden we er nog niet echt over gesproken. De dood van Sam geeft, zo blijkt, openheid om dit wel te kunnen bespreken en bijna altijd is dat goed (want gelukkig is er maar 1 persoon geweest die uitriep precies te weten wat wij voelen)
— Twee uien en een knoflook (joodse traditie: uien zijn om je te helpen huilen en die knoflook, eeehhhh)
— Nog 1 foute opmerking: (toch fijn, als je die op de vingers van 1 hand kunt blijven tellen. Misschien zijn wij ook niet zo gevoelig op dat punt, maar toch kan dat ook bij ons, zie verder. O ja, dan tel ik: “Alles goed?” maar even niet mee, wat in dit stadium van ons leven niet een goede vraag is, maar wel uit de monden van mensen glipt. Dan kun je altijd nog zeggen: “Nee, hoor, en met jou?”)
Deze foute opmerking werd geuit tijdens een gesprekje op straat met een kennis, die als hobby heeft moeilijke zaken vermijden, dus niet helemaal op het gemak was:
“Ja, wij ouders neigen ernaar om moeilijke kanten van onze kinderen te negeren, terwijl die er wel zijn. En dan zien we achteraf, dat we dat beter anders hadden kunnen doen.”
(Huh? Wazdat? betekent dat nou, dat als wij maar minder hadden genegeerd, het wel goed gekomen was met Sam, dus dan is het eigenlijk onze schuld?)
Gelukkig bedacht ik mij direct, dat dit een opmerking was die over de persoon zelf ging en niet over ons. Maar toch heb ik haar niet meer uitgenodigd om nogeens gezellig verder te praten…..
— Ja dat ene kaartje (o nee, twee inmiddels) van mensen die wij echt echt niet denken te kennen (maar toch kennen zij ons, dus mysterie)
— Tekening van een meisje van vier. Prachtige symbolische abstracte weergave van het verdriet.
— Diverse gedichtjes, die zeer van toepassing waren.
Als afsluiter de allermooiste:

Als een vlinder heengevlogen,
Omringd door liefde heengegaan.
Afscheid is niet het einde
Herinneringen blijven bestaan.
Het allermooiste zit in je hart.
Hou je door koesteren dichtbij,
Zo laat je niet alleen verdriet
Maar ook de liefde vlindervrij.

Dit blog gaat eigenlijk vooral over mij, wat wel een beetje raar is, want de aanleiding is het overlijden van Sam. Waar is Sam nou precies gebleven?

Elke dag kom ik hem tegen. Bij het opmaken van een bord eten, bij het observeren van de eigenaardigheden van voorbijgangers, bij het zien van een jonge hond, bij het overlijden van een volkomen onbekend kind, bij de biografie van Che Guevarra (?!)

Elke dag bedenk ik wel een keertje: o God, ik had dit of dat moeten zeggen, of juist niet moeten zeggen, dat heb ik verkeerd gedaan! En elke dag ben ik wel een keer bang voor een volgende ramp, huis in de fik, ziektes of ongelukken in de familie, wat dan ook. Ik probeer dat te zien als normale reacties, zoals iedereen die zal hebben in zulke situaties, en probeer ik het voorbij te laten kabbelen.

Elke dag probeer ik me voor te stellen hoe Sam zich gevoeld moet hebben de laatste maanden. Soms lukt dat niet, en dat is dan heel triest. Soms lukt dat wel, en dat is dan nog veel triester.

Als ik hem wil zien in de dingen om mij heen, raak ik volledig de weg kwijt.
Ik kan alleen maar naar binnen kijken, naar mijn eigen kern, die proberen te voelen en dan kan ik alle observaties in mij opnemen.

Het is nu twee maanden geleden. Ik ben tot op heden vooral bezig geweest met rouwproces 1: dat hij zijn eigen leven beëindigd heeft en hoe dat heeft kunnen gebeuren.
Afgelopen week kom ik opeens dichterbij rouwproces 2: dat hij er niet meer is.
Wat een klus.

Gelukkig kan ik ook nog heel goed pesto maken. En tomatensaus. En notenburgers. En af en toe een paar uurtjes werken. En dagelijks in het bos lopen, klein stukje. En tegen Bert aan lekker TV kijken, liefst onschuldig en een beetje simpel.
En soms urenlang alleen maar tevreden zijn.

Vandeweek bedacht ik mij opeens weer, dat ik borstkanker heb gehad (als het goed is heb gehad, in de verleden tijd). Ik heb al 6 weken geen enkele plek in mijn hoofd gehad om dat er ook nog bij te bedenken.

Wat een klus!

Als groot voordeel van de borstkanker moet ik zeggen, dat ik daardoor twee jaar lang geoefend heb in luisteren naar mijn lichaam (en geest, en emoties, en ziel, hoe je het ook wil noemen).
Dat komt mij nu vele malen daags te pas.

Wat wel een nare gedachte is, dat ik het helemaal niet aan zou kunnen, als ik nu uitzaaiingen zou krijgen.
Als ik niet oppas, dan kan ik daar echt bang van worden.
Maar ja, wat heeft dat voor zin? Ik ga over 4 dagen, of vier jaar, of veertig jaar dood, of ergens daar tussenin.
Daar hoef ik niet bang voor te zijn want dat is gewoon een feit.
Daarbij kan ik ook nog wel een stuks of 64 andere life-events verzinnen waar ik bang van zou kunnen worden.
Allemaal nare dingen die zouden kunnen gebeuren.
Dus als je even nuchter nadenkt, dan moet je gewoon nergens bang voor zijn. Waste of time.

Overigens ben ik wel, echt, bang voor de antikankerpil die mij volgend jaar wordt geadviseerd. Met als vaak voorkomende bijwerkingen pijn in spieren en gewrichten (oei) en botontkalking (oei oei). Nou ja.

Maar dan blijft er verder niets anders over, dan het hier en nu.
Dat ervaar ik best wel vaak deze tijden. Ook heel basaal: daar staat een boom, de zon gaat achter de wolken, daar rijdt een rode auto….. als een verbaasde reiziger loop ik door de wereld heen.
Daar is op zich natuurlijk niks mis mee, en hele volksstammen Zoekende Zielen betalen grif voor allerlei cursussen die hen juist dat willen leren.

Alleen mis ik toch echt iets. Drive. Ambitie. Toekomstperspectief. Zo iets.
Hoe haal je dat nou uit het hier en nu? Of is dat gewoon verborgen achter de sluiers van tranen?
Ik heb het vannacht nog even aan Sam (op zijn rose wolkje) gevraagd:
“Sam, hoe krijg ik dat nou weer te pakken?”
“Tja Mam, kan IK je daar echt bij helpen? Ik dacht het niet hoor. Wat heb ik daar zelf nou van gebakken?”
“Nou, kom op Sam, in je eigen leven is dat heel erg moeilijk geweest, maar andere mensen heb jij altijd, tot op het laatst, goed kunnen aanvoelen en helpen, toch?”
“Hmm. Weet je Mam, jij bent niet bang om dood te gaan……jij bent bang om te leven!”
Leven. Wat is leven? Ik denk alles onder ogen zien en toch doorgaan.
Zo iets? Zal het eens laten rondzingen van binnen……