Rouw Mijlpalen

die zijn er he. Feestdagen, verjaardagen, sterfdagen….
Ik weet steeds geheel niet hoe ik, wij, dat gaan ervaren.

De eerste keer jarig is natuurlijk een Echte Mijlpaal.
Dagen tevoren ben ik er helemaal van slag van, en Bert ook.
Steeds huilen als ik eraan denk.
En nu is het zover. En ach, het is mooi weer. Ik wandel een helder en fris stukje op de hei.
Een heleboel mensen die blijkbaar die verjaardag onthouden (zelfs zonder facebook!), vrienden van Sam die appen en eentje belt zelfs. Elke keer ontroert dat mij. Helpt echt! Bij analyse van de dan loskomende traantjes, denk ik dat het vooral dankbaarheid oproept. En….ontspanning (loslaten?).

Als ik, gewoon, in het algemeen, afscheid moet nemen, dan vind ik dat tevoren vaak heel moeilijk en triest. Het moment zelf vind ik ook heel vaak ernstig ontroerend, maar als het dan echt gebeurd is…… hoeps dan lost het vanzelf direct op! Niks (meer) aan de hand!
Misschien is dat nu ook wel het mechanisme.

Al speelt het hoofdthema van Once upon a time in the West vandaag wel extra door mijn hoofd.
(Dat drie keer werd afgespeeld toen iedereen best lang moest wachten aan het begin van de crematie van Sam.)
Ontzettend mooie muziek, melancholisch, liefdevol. Vanaf dat moment elke keer als ik dat hoor ontroerend.

volgende blog half februari.

Eerste Mijlpaaltje van deze dagen

Vandaag echo gehad van de met kanker aangedane klier bij het sleutelbeen, die niet weg-geopereerd kon worden. Voor mij de spannendste plek in het lichaam want je zou denken: als het ergens terugkomt dan is het daar.
En:
Helemaal geen afwijkingen. Jippie! Uiteindelijk is het hele leven ongewis natuurlijk en is elke geruststelling symbolisch, maar…..
deze symbolische geruststelling voelt gewoon wel lekker. Weer.

Het blijft verwonderingwekkend. Afgelopen tijd maakte ik mij daar behoorlijk druk over. Maar gisteren en vannacht en vandaag was ik de rust zelve. Helemaal zen. Hoe kan dat toch? Gewoon voorbij de weerstand gekomen van het proberen onder controle te krijgen wat ik niet kan controleren? Open voor wat er maar zou komen? Achteraf wel helemaal blij hoor. Nou, dat moet dan betekenen, dat ik het leven met al z’n ups en downs erg leuk blijf vinden…..

Volgende week het tweede mijlpaaltje, verjaardag van mijn zonen. Nog nooit een Eerste Verjaardag van Overleden Zoon meegemaakt. Ben benieuwd hoe dat gaat zijn. Volgende blog gaat daarom zijn over 9 dagen, op 4 februari.
Als het mij lukt, kan ik er ook maar het beste open instappen.
En dan zien hoe dat gaat zijn. En daarna is het al bijna lente.

ONBEGRIJPELIJK

Het blijft onbegrijpelijk.

Hoe ik vlak na elkaar, of tegelijkertijd, erg tevreden kan zijn, gelukkig, enthousiast, vitaal (nou ja, part-time dan), wekelijks records brekend met betrekking tot wandelen (we zitten nu op de 11 kilometer en de snelheid gaat ook omhoog) en prachtige kleuren verzinnend voor het opschilderen van ons trapgat
EN
Zeer verdrietig, losgeslagen, diep treurend om ik weet soms niet eens wat.

Enige term die een beetje in de buurt komt is:
non-dualiteit.

Een term die wordt gebezigd door een aantal vast Hele Wijze Mensen en waar hele verhandelingen achter schuilen.
Voor mij betekent het niet meer dan:
Blijkbaar kunnen tegengesteld lijkende ervaringen, emoties, gemoedstoestanden tegelijk bestaan. Dat kan ik me alleen een beetje voorstellen, als ik ze niet zie als elkaar uitsluitende omstandigheden.
(Blijkbaar heb ik dat tot op heden wel zo gezien.)

Zoals yin en yang geen twee vlakken naast elkaar zijn van tegengestelde kleuren, maar een cirkel met een harmonische inhoud.

Zellufdu

Of het nu door het eindeloze vochtige weer komt met vier graden….
Maar alles lijkt een beetje hetzelfde te zijn, en dat is niet zo leuk.
Eindeloos steeds weer een beetje triest, en dan weer gewoon lekker koken of wandelen, dan weer niet zo goed slapen, dan weer wel.

Als ik het al saai vind, hoe kan ik dan er iets zinnigs over zeggen, op zo’n manier dat het nog een beetje interessant is?

Je kunt wel altijd, in tijden van vastzittende grauwheid, even goed bedenken hoe halfvol je glas is.
Dat helpt mij gegarandeerd, en gegarandeerd vergeet ik het ook weer veel te snel.

Wat heerlijk dat ik zo goed kan wandelen. Er zijn zoveel mensen, inclusief mijzelf nog helemaal niet lang geleden, die nauwelijks een stap kunnen zetten.
Wat heerlijk dat ik vandaag geen dodelijke ziekte heb en zelfs geen corona!
Ik heb niet een koud vochtig huis. Ik heb een heerlijke matras met een electrische deken, die mij in al mij rouwkouwkleum altijd weer verwarmt.
Wat fijn dat ik lekker kan nadenken, goed problemen kan analyseren, altijd zo goed aanvoel wanneer de bietjes gaar zijn zonder keukenwekker.
Wat heerlijk dat ik niet omgeven ben door mensen die het liefst alle moeilijke gespreksonderwerpen vermijden, en die nog steeds regelmatig vragen hoe het gaat en ook leuke dingen verzinnen om te doen.
en wat fijn dat ik vorige week witlof kreeg van de buurvrouw (ik geloof uit medeleven, maar zeker weet ik dat niet, afijn, erg lekker)
Nou ja, enzovoort

Januari

Altijd de maand waarin het Landelijk Nederlands Peil van stemmingen het laagst schijnt te zijn. Nou dat hebben wij ook wel hoor.
Die mooie kerstkaart van ons, al die lichtjes in de kerstboom, al dat toch een beetje extra lekkere eten, allemaal voorbij en nog steeds is het donker en kil.
Bert is weer regelmatig triest, wat eigenlijk een stuk minder was.
En ik ben soms bang voor terugkeer kanker. 12 januari was de datum van diagnose, zal er vast wel mee te maken hebben. en einde van de maand controle. En die uitzaaiingen, die komen bij borstkanker liefst na 2,3,4 jaar, en daar zit ik nu middenin (alhoewel het ook nog veel later kan)
En dan wordt Sam over een maand geen 22 jaar.

Maar ook, tegelijkertijd, komt er steeds ietsje meer ruimte voor het leven naast deze gebeurtenissen.
We gaan het digitale fotolijstje weer neerzetten met al die Leuke Foto’s van vooral de jeugd van onze kinderen. (was tot op heden nog te triest) Ik werk steeds ietsje meer, Bert loopt records hard op zijn loopband. Het traphekje in het halletje wordt door mij geschilderd (Au,Au! dat zou Sam hebben gedaan vorig jaar, had hij beloofd maar toen niet gedaan)
En wandelen is nog steeds een erg goed antidepressivum, en we breken record na record voor de afstand (mijn records he). Gisteren weer 9,3 kilometer over de Leersumse Heide.

oudejaars blues

De kerstdagen zijn we redelijk zonder emotionele kleerscheuren doorgekomen. Maar ja, dan Oud en Nieuw….

Het schijnt, dat meer mensen er last van hebben. Een gevoel van overweldigende melancholie gedurende de jaarwisseling.
Ik heb dat al vanaf dat ik mij kan herinneren. als kind stond ik om 12 uur op het balkon, om mijn emoties te kunnen laten vliegen en om maar niet te hoeven feliciteren. Mijn buurmeisje stond op het buurbalkon. Die had hetzelfde.

Nou dit jaar had ik dat maal honderd. Poe.
Oudjaarsmorgen nog heerlijk gewandeld in de duinen met zelfs overal witte vegen winter door een verdwaalde sneeuwbui. Maar met het ondergaan van de zon ging ook mijn moed onder en de rest van de avond was ik een wrakje. Bert ook wel, maar die probeerde nog een beetje boven water te blijven. We mochten om een uur of 11 nog wel naar vrienden 1 straat verder gelukkig (hadden hun bezoek verdeeld om nog een beetje coronaproof te zijn) die ons onderdompelden in gastvrijheid en toastjes.
Bert deed erg zijn best om feestelijk te drinken en te babbelen. Ik was een beetje stil.
En naderhand zei Bert ook moeite gehad te hebben om de stemming erin te houden. Elk jaar. Maar nu nog meer. Maar zijn strategie is voor het oudjaar: schouders eronder en doorbijten.

En ja, waarom dit moment?
Het echt onontkoombaar voortschrijden van de tijd met het verleden echt definitief achter ons?
Alle opkikkers ten einde? (sinterklaas, kerstkaarten, lampjes ophangen?)
Of gewoon een beetje tijd extra hebben met al die feestdagen om het Proces te ondergaan?

Nou ja.
Deze golf moet ook gewoon bereden worden.
En dan wordt het 1 januari. En dan 2 januari.
En dan vind de golf altijd wel weer zijn strandje.
en wij weer een mooi nieuw wandelpad!

Veroudering of wijsheid?

Er zijn allerlei zaken die ik niet meer in mijn hoofd krijg. Het is een stuk erger geworden sinds Sam het leven verliet. 

Allerlei informatie op medisch gebied, nieuwe platforms, nascholingen over visie op de eerstelijns gezondheidszorg…. Bert luisterde net naar een podcast over microsoft, waar ze heel veel woorden gebruiken om te bespreken of het programma paint nog bij de tijd is, of zo.

En wat is nu het meest intrigerende? Ik kom er maar steeds niet achter of dit een gevolg is van veroudering, dat ik het allemaal niet meer bijbeen doordat ik teveel stress ben tegengekomen, of omdat ik nu eindelijk wijs ben geworden en ik alle niet relevante ballast kan uitfilteren. Er is eigenlijk geen absolute manier om dit onderscheid te kunnen maken. 

Ik ben wel een beetje slordiger geworden, maak iets meer foutjes. En ik werk nog helemaal niet zoveel als dit voorjaar. Maar ik maak geen grote fouten. Er gaan geen grote dingen mis. Ik loop niet dramatisch achter ten aanzien van nieuwe ontwikkelingen. Ik blijk toch voldoende punten te gaan halen voor diensten en nascholingen om gewoon opnieuw te worden geregistreerd als huisarts (dat moet elke vijf jaar).

En Bert heeft hetzelfde, sommige zaken interesseren hem gewoon niet meer. En andere Saskia (van overleden Lukas) heeft ook hetzelfde.

En ik zou ook niet weten wat er gedaan of nagelaten kan worden om hier iets te veranderen. 
Dus gaan we het gewoon zien, en houden we beide opties open! 

December

December is van oudsher een maand met veel bijzondere taken en (leuk) gedoe.
Sinterklaas verzinnen, kerstboom en kerstlichtjes installeren, etentjes organiseren (nu iets minder), dienstrooster maken, kerstkaart maken en rondzenden (dit jaar 115 ofzo).

Veel prikkels en deadlines maken mij altijd al een beetje onrustig en nu meer dan anders.
En Bert en ik zijn opeens een poosje helemaal in mineur en melancholisch.
Waarom?
Niet echt vanwege dat het voorheen zo fijn was met het gezin.
Oudjaar wilden de jongens al jaren doorbrengen al drinkend met vrienden. En kerst? Vorig jaar had Sam al veel weerstand tegen verplicht familie-gedoe.
Waarom dan wel?
Misschien door het maken van de kerstkaart, erg mooi maar ook symbolisch met Sam die wegvliegt als vlinder.
Misschien gewoon door de duisternis en vochtige kou en lockdown.
Misschien doordat er steeds meer leven zich vult met Geen Sam.
Misschien omdat we opeens Sam z’n oude kamer aan het herinrichten zijn.

Wij zijn niet heel erg van de opruimerige en vinden derhalve op zijn kamer nog van alles. Een rondslingerend stapeltje mooie beoordelingen van zijn verpleegkunde-opleiding, huiswerk in Sams karakteristieke nauwelijks leesbare handschrift, en zelfs 1 onbetaalde rekening uit 2017.
Het wegdoen van zijn (oude, gehavende) bed en simpele bureautje is toch ook weer een stap. Verdwijnt hij weer een beetje meer uit ons leven.

Het wordt nu een loopband-plantenopkweek-kamer.
Er stond al een tafel voor het raam op het zuiden met daglichtlamp voor de paprika’s en tomaten, potjes, aarde, enzovoort. Mooi tafelzeiltje op gedaan.
En Bert heeft na de start van de nieuwe lockdown gelijk een loopband gekocht en die staat daar nu ook.
Alleen het omhoogslepen van dat loeizware ding is al voldoende sport voor een heel weekend. Daarbij nog een nieuw vloertje leggen, kasten versjouwen en monitortje monteren voor de broodnodige afleiding.

Het resultaat is, zoals zo vele zaken in ons leven, tegelijkertijd droevig en mooi en…….levend!

Koud

Nooit eerder kon ik mijzelf zo slecht warmhouden. Mijn temperatuur regulatie is al jaren behoorlijk labiel, dan hardnekkig te koud, dan te warm. Maar nu ben ik nog veel kouwelijker. En Bert ook een beetje.
Is vast heel symbolisch. 

Wandelen gaat eigenlijk geweldig en dan blijf ik ook goed warm. 
Vandaag 17.785 stappen gelopen in het modderige prachtige Limburgse (en belgische) heuvelland. Zie ook foto’s hieronder. 
De laatste keer dat ik zoveel heb kunnen lopen is…. Zomer 2017! 
Op je ouwe dag waar dan ook flink in vooruit komen – heerlijk. 

Maar dan na dat wandelen, als ik even ophoud te bewegen, is de enige manier om binnen afzienbare tijd te ontkleumen onder drie dekbedden met een kruik, en dan nog mis ik mijn Electrische Deken…. 

Symboliek van het level: van dik hout zaagt men planken?
Zo iets:
Zo lang we blijven bewegen stroomt het leven door ons heen.
En is het ook mooi.
En als we dan, daarna, echt stilstaan, dan….. voelen we de warmteloosheid van ons verlies…. 
Zo iets? 

kijk dit is de prachtige modder….
wie ziet ons? en helemaal links-onze huisjes…

Sinterklaas nieuwe stijl

Ja we hebben het gevoerd. in gezamenlijk familie-overleg besloten dat wel vieren in ieder geval veel minder naar is dan niet vieren.
Ja ja. Met gedichten. en zelfs verstoppen. en zelfs ingepakte sokken!

Raar natuurlijk, want anders als ooit tevoren zo met z’n drieeën.

ik kon het niet laten 1 Gevoelig Gedicht te maken voor Maarten. En die mag ik hieronder weergeven. Kreegtie 2 chocoladeletters: een M en een S.
don’t worry, de rest van de gedichten was licht vermakelijk, enigszins prekerig, en licht plagend, dus heel normaal.

Lieve Maarten,

Wij zijn heel blij met jou als zoon,
maar dat is echt niet zo gewoon,
want wij hadden er eerst wel twee
en nu maar 1, dat valt niet mee.

Met liefde en ook zeer gedreven
gaven wij graag jullie het leven.
En zelfs met hulp van IVF
maar: Sint, maak het nu niet te klef!

Door handicap en ook door pech
sloop Sam echt van het leven weg.
En wat jij nu niet delen zult:
Voor Sint is dat niet Sam z’n schuld

Het leven was hem gwoon te zwaar,
dat klinkt raar maar dat is vast waar.
Hij had niet de skills en was ook kwijt
de voeling met de realiteit

Maar hij blijft wel deel van ons leven,
Steeds ons kind, al was ‘t maar even.
En al vind jij dat misschien knetter
Sint geeft jou nu…..een tweelingletter!

Sint en Piet.