WAT? O NEE! Het verhaal van De Dag moet verteld worden.

Woensdag 15 juli ben ik gewoon aan het werk op het gezondheidscentrum. Opeens staat mijn man Bert voor mijn neus, tussen twee benauwd kijkende politie-agenten in. Ik denk: O NEE! Op z’n best ligt hij op de IC!

Ik commandeer ze naar mijn kamer toe. Ze hakkelen wat, en ik roep: Zeg het dan! Zeg het dan! Dan raapt Bert zijn moed bij elkaar en hij zegt: Sam heeft zelfmoord gepleegd. Hoe dan? Hoe dan? Met een touw….

Ik kijk naar de net geprinte brief voor mijn neus. Ik zeg: ik ga zo even helemaal instorten, maar nu moet dit nog even naar de assistente en ik duw het in de handen van de bedremmelde agent. Daarna moet ik nog 1 recept maken, en de twee minuten daarna schreeuw ik alleen maar, met mijn hoofd naar de muur.
Dan bellen we Maarten, zijn tweelingbroer. Godzijdank is hij net op bezoek bij vriendinnen, die hem een uur of twee troosten voordat hij naar de woning van Sam komt.

Sam is gevonden door een huisgenoot op woensdag rond half 1, nadat zijn vrienden alarm hadden geslagen, omdat niemand contact kon krijgen met Sam op dinsdag. 

Donderdag 9 juli is hij nog komen eten bij ons. Heb ik speciaal lekker eten gemaakt. Kon hij waarderen.
Een maand eerder was hij 10 dagen opgenomen geweest in verband met een nu echt serieuze zelfmoordpoging. Een aantal eerdere, minder gevaarlijke zelfmoordpogingen deed hij af als nihilistische buien, die alweer waren overgedreven. Na die opname heeft hij, eindelijk, een beetje verteld hoe leeg en duister hij zich diep van binnen voelde, en dat hij eigenlijk alleen echt gelukkig werd door heel lekker, zorgvuldig klaargemaakt eten, liefst mooi gerangschikt op een bord. Vandaar.

Zondag 12 juli heb ik nog samen met Maarten KFC gegeten bij Sam. Het is al jaren een traditie om ons eens per kwartaal vol te stoppen met die hot wings. Ik verwonderde me er nog over, hoe soepel het maken van die afspraak ging (Het was lastig en steeds lastiger met Sam afspraken te maken waar je op kon rekenen. Dit jaar werd de helft van de pogingen niet beantwoord of op het laatste moment afgezegd)
Sam heeft op het laatste moment nog voor mij een bordje salade erbij gemaakt, tomaatjes, olijfjes, met zorg fijngesneden, lekkere dressing.

Maandagavond 13 juli is hij met vrienden naar zijn stamkroeg gegaan. Hij trakteerde. Hij zei, dat hij waarschijnlijk toch een andere kamer had en een baan had aangeboden gekregen. Hij dronk weer. Veel. Hij kwam thuis rond een uur of zes ’s ochtends op dinsdag 14 juli. Bert kon uit de gegevens op zijn mobiel en zijn laptop herleiden hoe zijn laatste uren zijn verlopen.
Sam  heeft nog wat muziek geluisterd en een zelfmoordbriefje op zijn laptop getypt. En hij heeft de spullen gedegen klaargemaakt, om het nu wel te laten lukken. Iets na achten is het dan echt gebeurd.

Bert en ik rijden naar zijn woning. Ik moet Bert drie keer de weg wijzen op deze zeer bekende weg.  Op de galerij staan de twee iets te jonge agenten wat te schutteren. Sam ligt naakt op zijn bed in zijn kamer na het onderzoek van de forensisch arts en de kamerdeur is dicht.
De KFC botjes liggen nog in de kamer en de vliegen zijn blij.
Als de agent zegt, dat hij er niet al te erg uitziet, wil ik hem zien. Hij heeft striemen in de hals, en de ogen staan open, maar verder ziet hij er…… vredig uit. Hoe is dat mogelijk.
Maarten komt aan en vanaf dat moment is hij volledig onderdeel van ons gesmeerde trio.
We ruimen wat kippenbotjes op en verzamelen vast ongeopende aanmaningen en lang geleden uitgeleende boeken in afwachting van de begrafenisondernemer Nathalie, van de Zwaan. Zij leidt ons door de eerste beslismomenten heen.
Ik help Sam op de draagbaar tillen en hij wordt weggereden.
Aan de overkant van de straat zien zijn vrienden, die zich in die flat verzameld hebben en toevallig met Maarten op hun balkon staan, Sam weggaan over de galerij.
We gaan met Maarten nog even langs het rouwcentrum.  Zelfs Maarten durft Sam te gaan zien en dat valt hem mee, hoe hij daar stil en rustig ligt met zijn mooie bloes aan en met blote voeten.

We zijn pas om een uur of tien thuis.
We hebben na de middag niet meer dan een paar stukken meloen naar binnen gekregen.

GEBRUIKSAANWIJZING voor de omgang met (deze) nabestaanden

Zelfmoord, het laatste taboe?
Nabestaanden kunnen in een isolement geraken?
Dat is ons nog niet gelukt.
Daags na De Dag stonden er huilende vrienden voor de deur. Soep en cake. Hulp bij het naaien van de wade, hulp bij het uitzoeken van de kleren voor de crematie. Iemand handelt het contact met de kamerverhuurster af. Iemand handelt de indrukwekkende stapel aanmaningen voor ons af.
Iemand stuurt muziek. Iemand maakt een schilderijtje.
Verder ook nog verspreid door de dagen heen fijne telefoontjes.
We worden overstelpt met attenties en kaartjes, tot en met klasgenoten van de basisschool. En tot….. eeehhhh…. 1 kaartje waarvan we echt, helemaal, niet achter kunnen komen waar we die persoon nou van moeten kennen.
En wij zijn heel heel erg dankbaar voor dat alles.

Jullie omstanders zijn zoekende na zo’n catastrofe, dat hoort erbij.
Er vliegen allerlei emoties ook door je eigen gebeente.
Je weet niet wat wij willen.
Je weet in het begin niet wat je tegen ons moet zeggen.
Wat is dan de gebruiksaanwijzing?
Nou, die is uiteindelijk nogal simpel:

Je zegt gewoon wat er in je opkomt. En je vraagt wat wij willen.
Wij zeggen zelf wat wij prettig vinden. En als wij dan ergens even niet over willen praten, dan zeggen wij dat gewoon. Bert wil in het algemeen liefst zoveel mogelijk over Sam praten met andere mensen. Bij mij is dat iets meer op rantsoen. Dus regelmatig beginnen we samen aan een gast, en excuseer ik mij na een poosje.
En soms zeg je iets waar (vooral ik) erg om moet huilen. Maar dat is ook niet erg, want dat hoort erbij.

Ik denk dat bijna iedereen ook bang is om iets verkeerds te zeggen.
Maar voor ons zijn er niet veel verkeerde dingen. Hooguit zijn we het ergens niet mee eens. Waarschijnlijk is alles wat jij hebt bedacht ook al door ons hoofd gegaan.
In al die tientallen tientallen contacten van de afgelopen twee weken hebben we maar twee keer iets “verkeerds” kunnen ontdekken.

De eerste keer was in het huis van Sam. Hij lag nog één kamer verder naakt op bed (na het onderzoek van de forensische arts) en de twee agenten vertrokken, terwijl wij bleven wachten op de begrafenisonderneemster.
De ene iets te jonge agent zei als afscheid: Nou, maak er een mooi afscheid van! Dat was ZO uit de pas met waar wij toen waren, dat we er eigenlijk alleen een beetje om hebben zitten grinniken, toen hij al weg was hoor.

De tweede keer deelde een vriend ons mee, dat hij wist hoe wij ons voelden, omdat hij zelf ook recent een vriend (van een jaar of vijftig) verloren had aan zelfmoord. Die formulering vonden wij absoluut verkeerd. Niets is te vergelijken met je kind, je eigen kind.
Overigens horen wij nu wel heel veel verhalen van vrienden en familie, die ook een dierbare hebben verloren aan zelfmoord. Ze vertellen hoe het voor hen was, en dat het misschien wel een beetje lijkt op wat wij meemaken. En dat is vaak alleen maar goed om te horen.

Mochten er andere nabestaanden van hele andere rampen meelezen: probeer dit eens uit. Tot op heden werkt het voor ons heel erg goed. Zeg gewoon wat jij wilt en wat niet. De omstanders zullen erg opgelucht zijn dat ze het niet meer hoeven te raden. En minder mensen zullen afhaken. En bedank ze zoveel mogelijk. Dat is fijn voor hen en geeft jezelf ook weer een positieve actie om te ondernemen.

En de laatste tip voor de omstanders: vraag er nog eens naar over een kwartaal. Volgend jaar. Voor ons blijft het waarschijnlijk een levend onderdeel van ons bestaan.


Achtergronden van Sam

Ik dacht, dat ik eerst een hele achtergrond van Sam moest schetsen voordat de rest van mijn blog begrijpelijk word. Maar dat is helemaal niet handig, werpt een drempel op naar het delen van ons heden. dus gaan we het anders doen.
Hoe heeft het nu zo kunnen gebeuren?
Toen hij zes was, legden we vaak simpele legpuzzels. Hij kon maar steeds niet leren, dat een puzzelstukje met een rechte kant aan de zijkant van een puzzel hoort.
Toen hij in de puberteit zelfstandig wilde worden heb ik moeten zien, hoe hij keer op keer het puzzelstukje op een verkeerde plek legde. Het leek wel, of hij een aangeboren onvermogen had om van zijn eigen fouten te leren. Daarbij is de combinatie van jeugdige overmoed en net teveel kleine en grote stekelige obstakels op zijn levenspad onze Sam fataal geworden.
In de speech van Bert staat verder ook al een kleine biografie.

Daarom nu alleen wat sfeerschetsen…..

Ten eerste: meedoen met Mamma Mia, helemaal georganiseerd door een talentvolle meid uit de straat. Kijk hoe het enthousiasme en de levenslust eraf spat…… (staand, tweede van links, tussen Jarne en Maarten)

Ten tweede: kijk wat ik vorige week vond op internet..

Mei 2019 begon Sam deze opleiding, helemaal enthousiast, zelf gevonden. Een manier om van zijn DUO-studieschuld af te komen (moet je een MBO diploma voor halen binnen 10 jaar) En ook passend bij zijn interesses. En ook zou dat diploma veel opties voor aardig werk geven, waarbij hij dan rustig kon nadenken of hij nog verder wilde leren. En ook nog in 1 jaar klaar! 2 maanden lang is hij met plezier elke week naar Rotterdam gereisd voor de terugkomdag en ook vond hij na een maand zelf een stageplek. Maar door de brute 11 uren per dag die hij daar moest draaien, waarbij hij dan ook nog zelf in het weekend in het cafe ging werken, draaide hij binnen 2 weken na de start van de stage door. Zo triest. Al kun je achteraf ook zeggen, dat zijn fundament waarschijnlijk toen al te instabiel was om dit echt lang vol te kunnen houden.

Na een zelfmoordpoging in april 2019 was hij een paar weken lang bezig geweest met het in kaart brengen van zijn schulden, maar langer niet. (deze info viel uit de mond van een schuldhulpverlener, die wij toevallig na zijn zelfmoord spraken)
En wie is er zo gek om na een 55-urige werkweek ook nog zaterdagnacht te gaan werken, helemaal als je al weet dat je psychisch niet echt stabiel bent?

Ten derde: zijn zelfmoordbrief.

Alcohol geeft mij het moed om laffe dingen te doen.

Het is mijn eigen schuld.

maar mijn excuses voor het abrupte einde!

Dit heeft hij op zijn laatste avond geschreven.
Indrukwekkend. Hartverscheurend. Onthullend.
Langzaam vinden we steeds meer aanwijzingen, dat hij al maanden, maandenlang serieus bezig was met het plannen van zijn levenseinde. Dat hij door allerlei dingen te regelen (of juist niet te regelen) steeds meer uitwijkmogelijkheden voor zichzelf afsneed.
En de wijze van uitvoering van de zelfmoord en deze brief duiden op grote vastberadenheid.
Hij vind zichzelf laf. Vergeeft zichzelf dus niet.
Maar ook blijft hij tot op het allerlaatst zijn best doen om het goede na te streven.
Hij excuseert zich naar ons toe. Hij probeert ervoor te zorgen, dat wij ons niet schuldig voelen.

Wat een tragiek.
Dat hij zo in elkaar stak, dat hij wel steeds positief wilde leven, maar de basis en de gereedschappen niet had om dat vol te kunnen houden.

Nog een troost van Sam

Vanmorgen was ik weer eens in diepe droefenis verdwaald. Ik vroeg aan de Sam in mijn hoofd:
Wat kan ik daaraan doen Sam?
Sam: NOU, je kunt bijvoorbeeld van je leven een lekker zootje maken!
Ik: Nee Sam, dat vind ik niet leuk als je dat zegt, daar heb ik niets aan.
Sam: Mam, vraag je MIJ om advies? kijk wat ik ervan gebakken heb!
Ik: Maar Sam, dat weet ik best, maar je hebt toch altijd het talent gehad om andere mensen wel goede raad te kunnen geven? Kun je mij geen raad geven?
Sam: Nou, laat me dan eens denken.
(kijkt mij onderzoekend aan en is even stil)
Weet je. er is maar 1 weg om hieruit te komen.
Dat is de weg van de liefde.
Dat is de enige weg.
En daarna is hij stil.

Muziek bij het afscheid van Sam.

De muziek is uiteindelijk, voor ons, een prachtige compositie geworden van emoties en eigen voorkeuren.

-Once upon a time in the West, intro. Ennio Morricone.
-Stand by me. Ben E King
-Why. Lonnie Mack.
-Hard times. Ray Charles.
-See me, Feel me. The Who (live versie van Woodstock)

De mensen komen de zaal in. Er speelt een engelachtig intro, geruststellend, troostend, wees welkom.

Dan word Sam binnengedragen met Stand By Me. We zijn samen, we doen dit met z’n allen, en daarom hoef je niet bang te zijn.

Na de speeches van ons gezin volgt het hartverscheurende Why?…… Middenin het afscheid mag er ruimte zijn voor onbedekte wanhoop.

Daarna volgen de speeches van de vrienden.
En dat wordt afgesloten door Hard Times. Ook triest, maar tegelijk zachtmoedig en berustend.

En dan het laatste nummer. Het is ook laatste nummer wat Sam ooit gehoord heeft (wat Bert heeft kunnen teruglezen uit zijn mobiel) Confronterend om dit hardop te zeggen. Maar wij doen dat wel, willen de connectie met Sam maken en het lied is ook prachtig, symbolisch en een beetje ruw, precies zoals dit wij dit afscheid willen laten zijn.
Begint ijl, eenzaam, a cry for help. Zo eenzaam moet Sam van binnen zijn geweest.
Maar daarna volgt de rest, up-beat, rommelig maar met goede wil, zoals wij willen dat het leven verder gaat, als dat ons gegeven mag zijn……

Speeches van Hanna, Rebekka, Daniel en Anne-Jasmijn op het afscheid van Sam

HANNA

Was er maar een woord die al onze pijn zou wegnemen, dat hebben wij jou allemaal willen geven.
Iets om onze pijn te verzachten,
daar zat jij zo lang op te wachten.
Alle heftige gevoelens een plaats geven,
dat duurde voor jou weken, maanden en uiteindelijk nam dat gevoel jouw leven.
Wij proberen gevoelens te plaatsen, die jij al kende.
Een weg te zoeken door alle ellende.

Nu staan wie hier om jou leven te vieren, dat hebben we allemaal vaker willen doen. Nu doet het zoveel zeer, lieve sam. Was je maar hier.

Klein gedicht

Wij trouwde zo vroeg
Met jou ging ik elk avontuur tegemoet
Je lach
Je blik
Je vieze voeten
Te dicht in mijn gezicht
Je lieve ogen
Die soms logen
Extreem veel pijn verborgen
Zoveel probeerde
Je wilde alle pijn verdragen
Wat wij samen allemaal wel niet mee maakten
Geen avond te gek
Geen plek die ik niet ken
Zonder jou
De avonden die eindigden in Lebowski
Skeer of niet
Cocktails it is
White russian any time
Drink like the skinny bitches  die eindigen in de Stadgenoot
Deed alsof ik niet genoot
Jij kocht me teveel shotjes
Ja wie zegt er nee
Dat was geen optie
Met Sam niet nee
( if you know, you know)
En als je Sam kent, weet je dat je alleen maar kan genieten  van Alle lieve dingen
Sammie van jou ga ik nooit stoppen met genieten

REBEKKA

Lieve Sam,

Elke keer dat het niet gaat de laatste dagen, denk ik even aan de manier waarop je altijd op banken en stoelen zat. Ik kan me niet voorstellen dat je lekker zat, maar ik moest er altijd om lachen.

Je kon nooit gewoon netjes zitten, billetjes op de stoel en voetjes op de vloer, zoals ’t hoort. Altijd op de rand van de bank, dubbelgevouwen als een soort menselijke krakeling. Soms kon je niet eens stil zitten. Dan liep je een beetje te ijsberen door de kamer, en werd ik daar heel zenuwachtig van. Dan zei ik: “Ga eens zitten, ik denk de hele tijd dat je zometeen weggaat”.

Hoewel je me altijd nerveus maakte, was je ook een rustpunt. Niet alleen voor mij, maar voor iedereen.

Iemand waarbij ik me nooit bezwaard voelde om de hele middag te klagen. Je zei immers zo vaak tegen mensen dat klagen je favoriete hobby is. Klagen met jou was leuk.

Lachen met jou was ook leuk, net als drinken, dansen, tv kijken, door de stad wandelen en kletsen.

Mijn vriend, mijn buurman, onze Sam. Gekke Sam.

De laatste paar dagen hoor ik allemaal verhalen van de rare zooi die je met mensen uitspookte. Niks was te gek voor je, er was altijd een plannetje.

Als je ergens zin in had, deed je het gewoon. Op mijn twintigste verjaardag was je, het zal eens niet, blut. Geld voor een cadeautje had je niet echt. Maar je gaf me een van de beste cadeau’s die ik dat jaar heb gehad: je zei dat ik je, op een onverwachts moment die avond, met kleding en al het water in mocht gooien. Midden in de nacht hebben we je het water in gejonast.

Natuurlijk moest ik er ook achteraan.

Deze keer ben je in je eentje het diepe in gesprongen, en kijken we vanaf de kant hulpeloos toe.

Lieve, gekke, mooie Sam. Ik zal je nooit vergeten. Ik hou van je, rust zacht.

DANIEL

Lieve Sam,

Of beter gezegd: ‘Poek’ / ‘Sket’ of ‘Kneppergt’, we gaven elkaar de gekste bijnamen.
Een jaar geleden waren we nog samen, het was aantrekken en afstoten sindsdien. De strijd van het verlangen, een uiting van onze liefde die diepging.
Drie jaar terug was jij opeens daar. Alle facetten en emoties van de liefde deelde we: met elkaar: een weekend naar Antwerpen, Manchester of Vlieland maar ook onze guilty pleasure: ‘Ik Vertrek’ kijkend in bed.
We hadden beiden nog nooit deze vorm van verliefdheid gevoeld. Ik weet nog de
eerste keer dat ik zei dat ik van je hield aan de telefoon, jij zat toen in Israël en
stuurde daarna een bericht dat je niet zo goed wist wat je moest zeggen.
Wat ik van jou leerde was de speelse spanning: je lef.
We accepteerde elkaar en het voelde direct goed. Ik kon nooit boos op je zijn,
Jij had je eigen taal: je debatteerde en corrigeerde: Freudiaanse vergissingen zei je dan.
Je vrolijke ‘JAAAA’ zal altijd in mijn hoofd blijven galmen, ik kon er geen genoeg van krijgen.
Die energie gaf je ook aan anderen om je heen, je wond zo iedereen charmant om je vinger.
Het maakte eigenlijk niet uit waar we waren of wat we deden, als we maar samen in slaap vielen. Ik zei dan zachtjes ‘brap’ en jij antwoorde met ‘brapjes’.
Als we iets moeilijks hadden doorgemaakt organiseerde we een ‘SamDaan dagje’, waarvan ik overigens nog een tegoedbon heb die jij mij gaf.
We weken van elkaar af maar, ik zal je altijd bij me dragen.
Je werd geplaagd door gedachtes, iets waar jij daadkrachtig tegen vocht.
9 februari was je bij me, bij opstaan klonk je stem: Laten we hier nog even van
genieten voor het weg is.
Om te citeren uit onze twee liedjes: Ik hou op wanneer ik stoppen mag, Hoe het leven ook zal komen: Het Voelt niet als jou, het Doet, Beweegt, Weet niet als jou.
My soul slides away, But don’t look back in anger, I heard you say.
Je Dekendief

ANNE JASMIJN ofwel AJ

Hey lievie,

Hier lig je dan met ons, maar voor een keer ben je heel stil. Geen gelach, geen knipoog en geen stomme dansjes.
Voor nu is het gwn heel stil.
Ik weet nog dat ik jou en Maarten voor het eerst zag op school. Allebei zo klein en onschuldig. Elkaars handjes vast, paraat staan voor de enge nieuwe wereld dat was de basisschool. En tot mijn grote verbazing zag ik het voor het eerst: Een tweeling!
Maar nu niet meer.

Afgelopen maandag had ik, terugkijkend, langer gebleven bij je, je vaker vast gepakt, over zo veel leukere onderwerpen gehad en meer steun willen bieden. Maar dat heb ik niet gedaan en daar zal ik, tot ik je weer zie, voor altijd spijt van hebben.
Jij bracht een licht en liefde in mijn leven, die ik voor altijd zal koesteren.
Maar ook wou ik, dat ik het terug kon geven zodat jij niet zo stil hier met ons hoefde te zijn. Misschien dat jij er zelf wat meer aan had gehad.
Ergens hoop ik, dat je met een bizar grote fles sambuca nog steeds naar binnen komt rennen en verklaart dat het een grote grap was.
Maar dat is het niet.
Nu is het gewoon heel stil.
Ik ga je missen, lievie. En zal voor altijd je chickie zijn. 

speeches van Bert, Maarten en Saskia op het afscheid van Sam.

TEKST BERT VOOR SAM

Ik wil een beeld geven van het leven van Sam. Sam heeft veel tegenslag gehad. We krijgen allemaal onze deukjes, maar de ene mens heeft domweg meer geluk dan een ander mens. In hoeverre een mens zelf in staat is om zijn geschiedenis om te buigen is een open vraag.

Sam is geboren in een liefdevol gezin met ontwikkelde ouders, en hij kreeg er een broertje bij, als tweeling. Ze hielden veel van elkaar, gingen heel veel met elkaar om, ze hadden veel steun aan elkaar. Samen naar de school, samen naar de naschoolse opvang. Als jochies hielden ze elkaars handje vast.
Sam wilde schitteren, optimistisch zijn, hij was altijd op zoek naar contact en erkenning, hij nam initiatieven. Hij was een vrolijke vriendelijke jongen met een kwetsbare oogopslag.
Op ongeveer op achtjarige leeftijd bleek Sam veel problemen te hebben op school, en we lieten een psychologisch onderzoek doen. Hij was bijzonder taalvaardig, maar kon zich heel moeilijk kon concentreren en had ook problemen had met ruimtelijk inzicht. Sam was slim, maar kon toch niet mee op school.
Hij moest naar bijzonder onderwijs. Dat heeft hij als pijnlijk ervaren. Hij kreeg medicatie voor ADHD. Die medicatie werkte goed voor zijn concentratie, maar legde een deken over zijn dartele geest.

Het was ook in die jaren dat Sam aan mij tijdens een etentje in een restaurant meedeelde dat hij homoseksueel was: “Pap, ik ben homo, vind je het erg?” Ik zal het nooit vergeten. Natuurlijk vonden we het niet erg. We vonden Sam helemaal okay zoals hij was.

Enige jaren later ontwikkelde Sam een foto-hobby. Met zijn kenmerkende enthousiasme kocht hij van krantenwijkjes en andere baantjes prachtige foto-apparatuur, voor honderden euro’s. Hij ging om zes uur ’s ochtends de opgaande zon fotograferen, hij ging ’s nachts tijdopnames van de autoweg maken. Hij was heel veel met de camera in de weer. Hij deed zijn best, was bezield.

Sam ging naar het VMBO, en daarna naar het MBO voor verpleegkunde-opleiding. Hij hield veel last van ADHD. Het MBO beviel deels heel goed, maar deels was het erg moeilijk, vooral als het op concentratie aankwam. Zijn derde stage viel daarbij erg zwaar, waardoor hij het niet kon volhouden.
Hij begon te beseffen dat hij anders was dan zijn ouders die doorgeleerd hadden, anders dan zijn tweeling-broer die naar de universiteit zou gaan.
Zelf droomde hij nog enkele jaren stiekem van HBO of universiteit, maar die dromen werden steeds onwerkelijker. Hij kwam in aanraking met professionele fotografie en vond zijn eigen foto-hobby niet meer iets om te schitteren. Hij verkocht zijn zuurverdiende fotospullen voor een habbekrats.

Sam werd bitterder. Hij ging drinken. Zijn bitterheid ging over in cynisme en nihilisme. Taalvaardig als hij was vond hij bij grote filosofen onderbouwing voor zijn negatieve wereldbeeld en negatieve zelfbeeld. Een vriendin beschreef het als gemaskeerde teleurstelling. Ik denk dat dat precies in de roos was.
Hij had voortdurend geld tekort, hij maakte grote schulden, ook bij zijn ouders, en hij loog veel om dit mogelijk te maken. Hierdoor werd zijn zelfbeeld nog negatiever. Hij kwam helemaal klem te zitten.

Hij ontwikkelde de gedachte dat hij voorbestemd was tot spoedige zelfmoord. Zo kon hij steeds verder in de negatieve spiraal gaan, want de dood zou hem spoedig verlossen. Na enkele pogingen is dat gelukt. Het einde van zijn reis door de nacht.

Maar toch, naast die cynische en nihilistische Sam was er tot aan zijn einde ook nog steeds de lieve Sam, meevoelend, troostend, vrolijk, schertsend. Sam die een goed gesprek kon voeren, en waarmee het altijd fijn was om tijd mee door te brengen.
Iedereen die met Sam omging hield van hem, wij ook, zielsveel, en ook wij missen hem enorm. Het feit dat hij er niet meer is, is amper te geloven. Nog steeds is er in mijn achterhoofd hier en daar een hersencelletje dat verwacht dat hij plotseling binnen komt lopen met een schertsende kwinkslag.

Dag lieve Sam, we moeten het nu zonder jou doen, Maarten, je moeder en ik, en vele anderen, we hebben nu de zware opgave om zonder jou door het leven te moeten.


TEKST MAARTEN VOOR SAM

Voordat ik begin wil ik alvast mijn excuus aanbieden voor als het niet helemaal lukt. Niemand heeft het makkelijk vandaag, en ook al hou ik mij van buiten staande, van binnen woeden er diepe stormen.
Sam was geen fan van begrafenissen. Sam hield ook niet van crematies.
Nee, Sam had het liefst gewild dat we hem op zouden zetten in een leuke pose. Stel je eens voor, een podium naast mij waar hij aandachtig kan luisteren, of naast één van jullie waar hij een steunende arm kan bieden!

Laten wij hem voor altijd voorstellen en herinneren zoals hij was.
God wat viel er niet te vertellen over hem!
Een filosoof, een genieter, mijn vriend
Vanaf de eerste seconde dat we elkaar zagen eigenlijk al, door dik en dun
Ongelofelijk veel diepgang zat erin, maar nu helaas een keer te diep in het glaasje.
Er mag gelachen worden, er mag worden gehuild
Ik wil graag alle emoties die hier komen met armen open verwelkomen
Want naast dat er een dood betreurd moet worden, moet een leven ook gevierd worden.
Herinneringen blijven voor altijd. Ze nemen altijd een plekje in hier, en hier (wijzen naar hoofd en hart).
Mijn mooiste herinneringen met Sam komen uit onze jeugd, toen we alleen nog maar wisten hoe je zorgeloos en onschuldig kon zijn. Dan denk ik terug aan de avonturen die we hadden in Zuid-Frankrijk, waar we in oude kastelen met onze houten schildjes, helmpjes en plastic zwaardjes rondrenden, op zoek naar een draak om te verslaan of een prinses om te redden. We duelleerden hierbij natuurlijk ook erg veel met elkaar, en de winnaar was vaak degene die het beste vals kon spelen. Ik maakte hem natuurlijk altijd in.

Ik heb ongelofelijk veel aan Sam te danken. Zonder hem was het mij niet gelukt om uiteindelijk mezelf te vinden. Mijn passie, de blues-muziek, is ook voor het eerst door hem aangedragen. Tegenwoordig zijn dat zowat de grootste bronnen van geluk in mijn leven, alles met één achterliggende bron: mijn tweelingbroertje.
Ik heb in het recente verleden een gedicht voor Sam geschreven. Het fijne is, ik heb het gedicht ook aan hem kunnen laten lezen, en hij gaf ook zijn stempel van goedkeuring. Dat vind ik een hele prettige gedachte

Dag Sammy
Je had geen zin meer in het leven
Dus je dacht zelfmoord, dat doe ik wel even
Nu laat je de wereld achter
Mij, samen met je teven
Ik hoopte dat je langer bleef kleven
Je had nog zoveel om te geven.
Hopelijk zie ik je in 80 jaar weer
Je bent en blijft voor mij een coole peer

Van een tweeling naar een enkeling, I’m going to miss you man…….

TEKST SASKIA VOOR SAM

Ten eerste wil ik dat jullie weten, dat ik misschien regelmatig heel erg ga huilen, maar don’t worry, dat is als een buitje, trekt zo weer over,

Om te beginnen moet ik hardop zeggen, dat ik me verschrikkelijk in de steek gelaten voel. En boos. En natuurlijk oneindig verdrietig. Wij hebben in onze opvoeding geprobeerd om de waarde van eerlijkheid en openheid over te brengen, en het is onverdraaglijk triest dat dat hem niet heeft kunnen redden. 3 X ADEMEN. We gaan allemaal mooie fijne dingen over Sam zeggen, maar dit hoort er bij.
Het is eigenlijk heel wonderbaarlijk, hoe het mogelijk is, dat hij toch veel gelogen heeft, of juist veel verzwegen, dat hij veel afspraken niet is nagekomen en er zijn zeker hier heel wat mensen aanwezig die nog wat geld van hem tegoed hebben,
MAAR
hij had zo’n bijzondere hartverwarmende uitstraling, dat niet alleen ik, maar wij allemaal, ondanks alles, heel heel veel van Sam zijn blijven houden. Gek he.

Daar ligt zijn lichaam. Lijkt wel een cocon, niet? Misschien word hij echt nog een vlinder. Dat lichaam werkt niet meer. Maar zijn geest, zijn ziel is er nog wel, hier in ons allemaal. (gebaar)
Hoe werkt dat dan? welnu, hier is de gebruiksaanwijzing: pak een zeefje. Zeef die ziel er eerst even doorheen, want dan haal je er de duistere splinters uit, die hoef je er NIET bij te nemen. Neem daarna het unieke Sam-destillaat wat overblijft in je op!

Ik wil graag vertellen hoe dat voor mij is.
Laat ik beginnen met zeggen dat ik nergens in geloof, niet in hemel of hel, niet in God, niet in iets dergelijks, zelfs niet in Iets (weten jullie wel, van het iets-isme).
MAAR
Sam zit nog wel in mijn hoofd. Ja, Sam, echt Sam. Mijn lieve Sam, mijn lieve zoon. Maar hoe ziet dat er dan uit? Nou, hou je vast!
Hij zit wat onderuit gezakt op een klein wolkje. Een lichtrose wolkje. Hij heeft lichtblauwe vleugeltjes, ook een beetje klein. Kleren zie ik niet zo goed, maar in ieder geval licht gekreukt. Hij heeft zo’n klein harpje in zijn handen en daar tokkelt hij op, en dat is VALS!!! En…… ik kan met hem praten.
Hij zegt: Mam, het is een beetje saai hier, maar ja dat is mijn eigen schuld. Ik wou bijna nog terug, maar ja, ik ben het kaartje kwijtgeraakt en ik moet het nog even allemaal uitzoeken, maar volgens mij hebben ze hier alleen eenrichtingsverkeer.
Maar Mam, voor JOU is het veel makkelijker zo. Op aarde zweefde ik steeds weg, maar hier in jouw hoofd kan ik geen kant op, dus je kan altijd lekker met mij kletsen!
Dan vraag ik hem: Sam, waarom is het zo gegaan? Wat had ik anders kunnen doen?
Dan kijkt hij me aan, zo’n beetje scheef, trekt een wenkbrauw op, half lachje, schudt zachtjes nee……zie je het voor je? Dan pakt hij mij bij de kin, nu heel serieus, en dan zegt hij: ……Mam, luister! Denk je nou ECHT dat JIJ dat had kunnen veranderen? Ik heb toch niet voor niks nog dat briefje geschreven, dat het niet jullie schuld is? Weet je wel hoe moeilijk dat was om te doen, met een stomdronken kop????
En dan zeg ik: maar Sam, ik MOET dat elke keer weer horen…….. En dan zucht hij een beetje slaat zijn ogen ten hemel, en zegt: Mam, jij bent ZO intelligent he, moet ik dat ECHT steeds herhalen? Dat is SAAI! Maar weet je? Voor jou doe ik het, want jij hebt het nodig, en ik hou van jou. Maar nu moet ik weer even weg hoor, op die andere wolk zitten mijn nieuwe vrienden, moet ik even gaan chillen, en weet je, eentje is ter KNAAAAAP!
Ik ben benieuwd hoe hij in jullie hoofd zit. En zal blijven zitten.

 

EN ALS TOELICHTING OP HET LAATSTE MUZIEKNUMMER VERTELT BERT NOG:

Na Sam zijn dood heb ik een klein deel van zijn internet-activiteit uitgelezen via zijn mobiele telefoon. Ik wilde weten wat hij in zijn laatste uur heeft gedacht en gedaan om me in te kunnen leven in zijn beweegredenen.
Ik kwam er achter, dat het laatste lied dat hij op Youtube afspeelde, “See me Feel me” van de Who was, de live-versie van Woodstock. Dit was vlak voor zijn overlijden.

We laten dit lied    nu     ook horen.

Het heeft een gevoelige intro, en daarna een swingend hoofdthema. Een goede manier om deze verdrietige bijeenkomst met opgeheven hoofd te verlaten.

Onze Sam leeft niet meer.

Dit blog heb ik een poos bijgehouden nadat ik borstkanker kreeg in 2018.
Intussen heeft er weer een nieuw dramatisch life-event plaatsgevonden.
Onze Sam leeft niet meer.
Om deze heftige gebeurtenis een beetje vorm te kunnen geven heb ik dit blog weer tot leven gewekt. Zo kan ik belangstellenden up to date houden en wie weet hebben andere mensen hier ook nog wat aan.
Ik zal dit komende weken/maanden ongeveer wekelijks bijwerken.

Sam was onze zoon en tweelingbroer van Maarten. Hij is 21 jaar geleden geboren na een lang IVF-traject als zeer gewenst kind, en is 14 juli 2020 overleden door zelfdoding. Deze heftige gebeurtenis is feitelijk alleen, een beetje, te begrijpen door zijn levensverhaal te kennen. Zonder dat snap je echt niet hoe zo’n spontaan warrelig oorspronkelijk persoon tot zo’n daad kan komen. Daar ga ik over vertellen en ook over wat het allemaal met mij doet.

Ik begin met de teksten die gesproken zijn op de crematie.
Dat is een mooie basis voor het hele verhaal.

Ook kun je het afscheid bekijken via

LAATSTE BLOG over borstkanker. in 2018 en 2019 heb ik hier veel over geschreven. is te vinden door helemaal naar het begin te scrollen…..

Ja het leven gaat voort. Dus is dit de laatste blog. Is deze periode nu afgesloten voor mij? Helemaal niet. Maar het vermengt zich wel meer en meer met de voortgang van het leven met ups en downs, zoals bij iedereen. Tijd voor een reflectie!

WAT BEN IK ER OP ACHTERUIT GEGAAN?
-Ik huil vrijwel dagelijks door diep verdriet.
-Ik ben veel gevoeliger geworden (ofwel ik heb veel meer gemerkt hoe gevoelig ik ben). Van slag door emoties van mijzelf en van anderen.
-Ik heb een stuk minder loopvermogen en energie.
-Ik moet op zeer regelmatige basis een regiment aan oefeningetjes doen voor coördinatie en kracht van armen-voeten-bekkenbodem-rug-buik-heupen.
-Ik moet dagelijks de rechter oksel rekken opdat die niet ernstiger verstijfd.
-Ik ben een beperkte huisarts geworden die misschien nooit meer hele dagen kan werken (dat is in mijn baan dan 10 uur achtereen he)
-Ik heb vermindere stress-opvang-capaciteit. Ter illustratie: even helemaal total loss bij iets toch niet heel catastrofaals als een zieke poes (nou ja was wel halfdood…)
-1 borst minder.
-1 arm die best veel kan maar geen hele zware dingen.
-1 vriendin kwijtgeraakt.
-Ik voel me heel heel vaak kwetsbaar en voel zeer frequent angst voor de nabije toekomst, borstkanker, dood.

WAT BEN IK ER OP VOORUIT GEGAAN?
-Ik huil vrijwel dagelijks (een beetje) door ontroering.
-Ik ben veel gevoeliger geworden (ofwel ik heb veel meer gemerkt hoe gevoelig ik ben). Geraakt door emoties van mijzelf en van anderen.
-Mijn loopvermogen is nu vooruit gegaan van 100 meter met krukken naar 1 kilometer, liefst in het bos, met 1x heel even rusten halverwege. Dat smaakt naar meer!
-Ik doe veel gedisciplineerder regelmatig een regiment aan oefeningetjes voor coördinatie en kracht van armen-voeten-bekkenbodem-rug-buik-heupen, en voor rekken van mijn okseltje.
-Binnen mijn mogelijkheden als huisarts ben ik nog wijzer en aardiger geworden.  (En bijna niemand loopt weg al ben ik al eindeloos onvolledig aanwezig.)
-Ik ben veel rustiger geworden.
-Sociale contacten plan ik veel minder rigoureus en toch stromen ze vaak vanzelf naar mij toe. Heerlijk!
-Gedreven door mijn gerantsoeneerde energie kan ik nu ongeëvenaard goed voor mijzelf zorgen en naar de signalen luisteren dat ik mijn grens nader.
-Ten gevolge hiervan doe ik veel meer dingen die ik prettig vind en die goed voor mij zijn, zoals wandelen, lezen, mediteren, nee zeggen of even relaxen overdag.
-De angst voor mijn kanker geeft mij tegelijk heel vaak een rijkelijk stromend besef hoe mooi en kostbaar ik mijn leven nu vind!

Toch voelt het nu als afscheid nemen van een ankertje in mijn leven. Maar op de golven van het bestaan kun je het beste je voort laten wiegen!

Ik wil alleen nog zeggen, dat ik het enorm blijf waarderen dat mensen mij nog steeds vragen: en hoe is het nou met jou? op een toon dat ze het echt willen horen. Want mijn borstkanker is en blijft een belangrijk onderdeel in mijn leven. En niemand zegt: o ja? nu nog?
Is vast ook wel mijn eigen schuld hihi.
Ik wil maar zeggen: ga zo door!!!

1-1

Nee, dit is niet het laatste blog. Dat komt 12-1.dan is het twee jaar geleden