Tijd van het jaar

Soms heeft de tijd van het jaar een andere betekenis gekregen na een levens-indringende gebeurtenis. Vader is overleden met kerstmis en elke kerstmis daarna wordt een beetje melancholischer. Zo iets.

Half juni is Sam een poosje opgenomen geweest na zijn eerste hele hele serieuze zelfdodingspoging, toen wij net terugkwamen na een midweek Zuidlimburg, waarin ik voor het eerst weer echt lekker ver kon wandelen (nou ja, toen 7 kilometer).
14 juli verliet hij zelf het land der levenden.
Het is helemaal niet gezegd dat ik elke vroege zomer vanaf nu in crisis ga zijn. Ik sta open voor alle opties.

Wel is hij, op dit moment, voorlopig weer wat dichterbij als een poosje geleden. We zitten nu in een vakantiehuisje, net als vorig jaar de tweede week van juni, ditmaal in de voor mij onbekende Eifel. Tijd en timing dat er weer van alles door mij heen gaat. Tijd voor boosheid en zielepijn, dat laat ik maar doorstromen. Maar ook tijd voor schoonheid en weelderigheid hier, met die steile vochtige groene dalen. Dat moet ik dan natuurlijk net zo soepel laten doorstromen! (soms is dat zelfs lastiger, dus oefenen geblazen!)

Fillempje erbij hoe het hier lekker doorstroomt mag niet van mijn blog, dus daarom maar een foto….

Doorleven

In mijn blog is er veel aandacht voor de rouwende kanten van mijn leven.
Eigenlijk is er wel een flink verschil met mijn dagelijkse leven.
Ik werk weer grotendeels (nou ja, dat is van 8 tot drie en dan een poosje relaxen om weer op te laden), heb afspraakjes, wandel, kook heerlijkheden, kortom ben een groot deel van de tijd gewoon bezig met doorleven. En ik kan ook regelmatig leuke of stomme herinneringen over al mijn zonen uitwisselen.
Als je mij dan zo ziet, dan ziet het er best normaal uit, alsof er niets aan de hand is.

Het lijkt wel een beetje of die doorleefkant en de rouwkant parallel aan elkaar voortbewegen. Waarbij ik, bij gelegenheid, hup van de ene naar de andere modus kan schieten. Is dat nou goed? Of niet? Geen mening.
Het verdriet voelen en laten doorstromen, daar ben ik aardig bedreven in geworden nu.
Wel moet ik het mijzelf toestaan om mijn verdriet ook te laten zien. Dat is echt een taak, want het is best “makkelijk”, en steeds makkelijker, om in het contact met anderen de aandacht te richten op alles behalve….. Maar als ik dat een poosje teveel heb gedaan, dan word het leeg van binnen en dan moet ik weer even.

Laatst trof ik een oude vriendin, die mij wat ontlopen had de laatste tijd (heel erg gelukkig ken ik er daar niet heel veel van!). Zij gaf ook eerlijk toe, dat ze soms geen zin had om ( in haar woorden) steeds bezig te zijn met die kanker, of met Sam. Nou ben ik dat met haar eens. Lijkt me vreselijk om iemand te zijn of iemand te ontmoeten die alleen maar over 1 van beide onderwerpen kan praten (of allebei!). Maar voor zover ik weet, ben ik niet zo iemand. Ik ga meemaken of ons contact hierdoor toch achteruitgaat. Zou jammer zijn!

Want het komt ertussendoor, liefst op onverwachte momenten, hups een golfje.
Vorig weekend, rodondendrons gespot (de meeste nog in de knop grmbl) kwamen we langs de natuurspeeltuin, die Sam heeft helpen bouwen in ’s Graveland als vrijwilliger, toen hij 15 was ( Ja mam, dat staat goed op mij CV! Ach, toen was hij nog zo opbouwend en ambitieus, traantje)
Een jonge merel is aan de vleugel verwond deze week in onze tuin (door onze poes, oi oi, pijnlijk!). Hij kan niet meer zo goed vliegen als dat hij zou moeten, fladdert wat rond in onze buurt. Nu blijft papa merel constant naar hem fluiten, en hij geeft de hele dag korte piepjes terug. En papa blijft hem nog steeds voeren, terwijl hij dat normaal niet meer zou doen.
Ach ach, zo ging het ook met Sam, hij kon eigenlijk niet goed vliegen, terwijl het wel de tijd was om dat te gaan doen. In zijn geval deed hij of hij het wel goed genoeg kon, gebruikte middelen en ook wel ons geld om voor zichzelf en zijn omgeving te verhullen dat hij een lamme vleugel had. Waardoor alles van kwaad tot erger tot ergst werd. Dat gepiep doet mijn ziel pijn.
Dat soort dingen.

Lente.

Het is lente. Het is lente. Nog nooit in mijn leven heb ik daar zo naar uitgekeken.
En nog nooit zo de magnoliablaadjes in mijn ziel horen landen.
Nadat ik klaar ben met rillen dan, he?
En klaar met de drie-maal-per-week-rouw-onweersbuien.
En klaar ben met het voorzaaien van boontjes. en bergsteentijm. en pompoen. en peterselie. en courgette. en mais. en zovoort.
Sam moppert een beetje dat zijn plek wordt ingenomen. (zie foto onderaan) Dat komt ervan, het is (ook) tijd voor nieuw leven!

Ik heb nu 3 jaar tamoxifen geslikt, een antihormoon. Het advies is nu twee jaar een ander soort antihormoon. Dat is best spannend want heeft als bijwerking lichaamspijnen en daar zit ik niet op te wachten. Maar dat gebeurt helemaal niet altijd, zegt de oncoloog, en eerst ga ik een dikke maand antihormoonpauze nemen. Pillenvakantie, joepie!
En dan zien we wel weer.
Gisteren een dagje in de ardennen gewandeld met iemand die afstanden niet kan inschatten dus was het Heel Ver. en Heel Steil soms. en Heel Mooi.
13,5 kilometer in de heuvels. Weer een nieuw record. en dat is zoveel waard. Nou maar bidden dat ik dat kan blijven doen met die nieuwe pillen. Volgende maand.

Beetje vrede

Bijna elke dag raak ik de (prachtige) urn van Sam even aan in het voorbijgaan. En bijna elke keer komt er dan een vlaag van rust over mij heen. Vreemdgenoeg. Alsof hij zegt: Ja Mam, het is toch goed zo…….

Vorige week kwam ik de assistentenruimte binnenlopen op mijn werk en toen zong ik opeens een half liedje. Toen zei de assistente: Ben je blij, ben je gelukkig? Toen zei ik: Ja, soms wel, soms wel, en soms helemaal verdrietig. En toen zei zij: Ja, je mag blij zijn. Je mag blij zijn.
Dat ontroert me nog steeds elke keer verschrikkelijk als ik eraan denk.

Vorige week was de oude verkering van Sam bij ons op bezoek. Hij is nog heel erg vol van hem, op allerlei manieren. Dus hebben we uren over Sam gepraat en uitgewisseld (wel met een wandelingetje erbij hoor). Helemaal prima. Maar wel weer een paar nachten slecht slapen.

En verder gaat het leven door. en door.

Tegenkomen

Je komt jezelf steeds tegen.

Mijn directe collega heeft gemene borstkanker, ook met chemo enzo, net ontdekt. Buiten veel meeleven voel ik ook weer de losgeslagenheid van het bestaan en de chemo-buik, dat zware, weeë gevoel diep van binnen…..
En over twee weken heb ik oncologie controle. Controleren doen ze niks, maar wel wordt mij dan een nieuwe antihormoonpil voorgesteld, met als bijwerkingen heel vaak pijnen in spieren, botten en gewrichten en botontkalking! brrrrr.
(maar ja de huidige antihormoonpil had vaak beroertes, en baarmoederkanker, ook wel brrr niet? Alleen je kunt er wel lekker mee wandelen)

Gisteren een mooie film gezien, shadowlands, waarin afscheid nemen en dit open onder ogen zien een belangrijk thema is. Zegt de vrouw tegen de man: de liefde van nu draagt de pijn van straks in zich (want zij gaat dood) maar ja dat hoort erbij. Zegt de man na haar dood tegen zichzelf: De pijn van nu draagt de liefde van toen in zich. En zo is het.

Laatst weer iemand horen zeggen, dat zelfdoding van je kind het ergste is wat je kan overkomen.
Dat vind ik toch een rare zienswijze.
Ten eerste kan ik best dingen bedenken die erger zijn (maar die zijn behoorlijk morbide, dus zal ik de lezer daar niet mee afschrikken).
Ten tweede helpt het niet bij wat dan ook relativeren.
Ten derde is het gewoon klote, en vreselijk, en naar. Daar heb ik geen vergelijking voor nodig. Maar ja, shit happens. Zo is het ook.

Sneeuw

Ja, ondanks de sneeuw
(best wel mooi in combi met die bloesem trouwens met Pasen…….)
Lijkt het of het Grote Verdriet toch langzaam een beetje minder…. inbeslagnemend word.

Ik durf het haast niet te zeggen, ten eerste omdat het dan misschien Heel Erg Terugkomt, ten tweede, ja, omdat ik Sam niet wil vergeten.

En dan vraag ik mijzelf af: Ja, kan ik gelukkig wezen?
Voelt als kinderverwaarlozing.
Maar dan zegt Sam ook steeds:
“Ach Mamsie, natuurlijk moet je dat doen! Dat zeg ik toch de hele tijd?”

Nou. Nog een beetje door-oefenen dan.

Rampen (niet kunnen) voorzien

Bij het ervaren van kwetsbaarheid komt het besef van vergankelijkheid. Alles kan zomaar opeens anders worden. Sterker nog: alles wordt langzaam anders, maar vaak zo langzaam dat we het niet echt merken.
In deze corona-tijden lijkt het of de hele wereldbevolking zich opeens bewust is geworden van dit fenomeen. Individuele rampen van anderen, die natuurlijk ook dagelijks op de aardbol plaatsvinden, raken niet echt van binnen. Voelt toch heel anders als je bang ben zelf te overlijden.

Het echt ervaren van de eigen vergankelijkheid is het derde niveau van bewustzijn in de boeddhistische leer, als ik mijn zwager goed begrepen heb.

En aangezien ik geen zin heb om schuldige bevolkingsgroepen te zoeken, of zoveel mogelijk boos te worden, of wat dan ook te ontkennen, ben ik gewoon bang soms (kanker) of verdrietig (zoon). een eventuele angst voor corona is een beetje over, sinds ik gevaccineerd ben (jippie!) (nou alleen Bert nog)

Volgens die boeddhisten is het vast ook de bedoeling om dat mild en rustig te observeren en voorbij te laten glijden. Dat is dan de grote uitdaging. Voor mij. En voor de hele wereld. Nou ja. Laat ik maar eens met mezelf beginnen……

kou en warmte

Die kou. Het is volgens mij een vrij gewone winter, lekker vaak vijf graden, met wel vooral veel regen. Maar hij hakt er dit jaar echt heel erg in. Nu althans, nu die al vier maanden duurt.
Nog nooit was ik zo gevoelig voor temperatuur en licht. Een dag grauwe motregen en ik ben ook zo van binnen. Een dag fris zonnetje en heldere luchten en ik ben van binnen fris, helder, bevrijd.
ik heb het zo snel zo koud als ik even stilzit. Kan dan alleen warm worden met elektrische dekens en dubbele dekbedden. Echt volkomen raar.
Ik hoop maar, dat dat van de rouw komt, en dat dat dus volgende winters (waarvan er hopelijk nog veel komen) weer wat beter is.
Maar ja. Half maart. Die lente die zal nu toch echt wel snel komen…….